LBO Assistant
ຖາມກ່ຽວກັບບໍລິການ, ໜ້າເວັບ ແລະຂໍ້ມູນ LBO — ບໍ່ແມ່ນຄຳແນະນຳກົດໝາຍ
ຖາມກ່ຽວກັບບໍລິການ, ໜ້າເວັບ ແລະຂໍ້ມູນ LBO — ບໍ່ແມ່ນຄຳແນະນຳກົດໝາຍ
ການວາງແຜນ, ການແຈ້ງເສຍ ແລະ ການປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍອາກອນ ຂອງ ສປປ ລາວ — ຄູ່ມືອະທິບາຍສຳລັບວິສາຫະກິດທີ່ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ ສປປ ລາວ
ການໃຫ້ຄຳປຶກສາດ້ານອາກອນ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງດຽວກັນກັບການແຈ້ງເສຍອາກອນ. ການແຈ້ງເສຍ ແມ່ນການຕື່ມຕົວເລກທີ່ຖືກຕ້ອງ ໃສ່ໃບແຈ້ງທີ່ຖືກຕ້ອງ ພາຍໃນກຳນົດເວລາທີ່ຖືກຕ້ອງ. ສ່ວນການໃຫ້ຄຳປຶກສາ ແມ່ນວຽກງານທີ່ເກີດຂຶ້ນກ່ອນໜ້ານັ້ນ ຄື: ການຕັດສິນໃຈວ່າ ຈະຈັດໂຄງສ້າງທຸລະກຳແນວໃດ, ຈະຂຽນສັນຍາແນວໃດ, ໂຄງການໃດເຂົ້າເງື່ອນໄຂໄດ້ຮັບນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມແບບໃດ, ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍລາຍການໃດຈະຜ່ານການກວດກາໄດ້ ແລະ ການຕັດສິນໃຈທາງທຸລະກິດອັນໜຶ່ງ ມີຕົ້ນທຶນທາງດ້ານອາກອນເທົ່າໃດແທ້.
ສອງຢ່າງນີ້ ພົວພັນເຊິ່ງກັນແລະກັນ. ໃບແຈ້ງອາກອນ ຈະດີໄດ້ພຽງເທົ່າກັບ ວຽກງານບັນຊີ ແລະ ສັນຍາທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງມັນ. ການປະເມີນອາກອນເພີ່ມສ່ວນຫຼາຍຢູ່ ສປປ ລາວ ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກການຄິດໄລ່ຜິດ ແຕ່ເກີດຈາກການຕັດສິນໃຈເມື່ອຫຼາຍເດືອນກ່ອນໜ້ານັ້ນ ຄື: ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ບໍ່ມີໃບກຳກັບອາກອນທີ່ຖືກຕ້ອງ, ການຈ່າຍເງິນໃຫ້ຜູ້ສະໜອງຕ່າງປະເທດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຫັກອາກອນ, ລາຄາລະຫວ່າງຄູ່ຮ່ວມທີ່ກ່ຽວພັນ ທີ່ບໍ່ມີໃຜເຮັດເອກະສານປະກອບ ຫຼື ການອ້າງເອົານະໂຍບາຍສົ່ງເສີມ ໂດຍບໍ່ມີເອກະສານອະນຸມັດ.
ດັ່ງນັ້ນ ຄຳປຶກສາດ້ານອາກອນທີ່ດີ ມີສາມຈຸດປະສົງ ຕາມລຳດັບ ຄື: ເຮັດໃຫ້ວິສາຫະກິດປະຕິບັດຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ, ເຮັດໃຫ້ຖານະທາງດ້ານອາກອນ ສາມາດຊີ້ແຈງໄດ້ໃນເວລາຖືກກວດກາ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງ ຫຼຸດຜ່ອນພາລະອາກອນ ດ້ວຍສິດທິປະໂຫຍດ ແລະ ໂຄງສ້າງທີ່ກົດໝາຍອະນຸຍາດຢ່າງແທ້ຈິງ.
ອາກອນຢູ່ ສປປ ລາວ ຄຸ້ມຄອງໂດຍ ກົມສ່ວຍສາອາກອນ ກະຊວງການເງິນ ສ່ວນພາສີນຳເຂົ້າ ຄຸ້ມຄອງໂດຍ ກົມພາສີ ຕ່າງຫາກ. ອາກອນຫຼັກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິສາຫະກິດທີ່ດຳເນີນທຸລະກິດ ມີດັ່ງນີ້:
| ປະເພດອາກອນ / ພັນທະ | ນຳໃຊ້ກັບ / ຄວາມຖີ່ | ອັດຕາຫຼັກ / ກຳນົດເວລາ |
|---|---|---|
| ອາກອນກຳໄລ (ອາກອນລາຍໄດ້ວິສາຫະກິດ) | ກຳໄລສຸດທິຂອງວິສາຫະກິດ | 20% ອັດຕາທົ່ວໄປ |
| ອາກອນມອບເໝົາ | ວິສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍບໍ່ມີບັນຊີຄົບ; ລາຍຮັບຕ່ຳກວ່າ 400 ລ້ານກີບ | 0% ຮອດ 50 ລ້ານກີບ; ຈາກນັ້ນ 1% ຜະລິດ, 2% ການຄ້າ, 3% ບໍລິການ |
| ອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ (VAT) | ການສະໜອງສິນຄ້າ ແລະ ບໍລິການ ຢູ່ ສປປ ລາວ ແລະ ການນຳເຂົ້າ | 10%; ການສົ່ງອອກ ອັດຕາ 0% |
| ອາກອນຊົມໃຊ້ | ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟ, ພາຫະນະ, ເຫຼົ້າ, ຢາສູບ, ການບັນເທີງ ແລະ ລາຍການອື່ນ | 5% – 100% |
| ອາກອນລາຍໄດ້ບຸກຄົນ | ເງິນເດືອນ ແລະ ລາຍໄດ້ອື່ນຂອງບຸກຄົນ | ອັດຕາກ້າວໜ້າ 0% – 25% |
| ອາກອນຫັກ ນ ທີ່ຈ່າຍ | ເງິນປັນຜົນ, ດອກເບ້ຍ, ຄ່າສິດທິ, ຄ່າບໍລິການ, ຄ່າເຊົ່າ, ການໂອນຮຸ້ນ | 2% – 10% |
| ອາກອນຫັກ ນ ທີ່ຈ່າຍ ສຳລັບຕ່າງປະເທດ | ການຈ່າຍໃຫ້ຜູ້ສະໜອງຕ່າງປະເທດ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຈົດທະບຽນຢູ່ ສປປ ລາວ | ສ່ວນກຳໄລທີ່ຄາດຄະເນ ບວກ VAT 10% |
| ປະກັນສັງຄົມ | ເງິນເດືອນ (ນາຍຈ້າງ ແລະ ລູກຈ້າງ) | ນາຍຈ້າງ 6%, ລູກຈ້າງ 5,5% |
| ອາກອນທີ່ດິນ, ປ້າຍໂຄສະນາ ແລະ ຄ່າທຳນຽມທ້ອງຖິ່ນ | ທີ່ດິນ ແລະ ລາຍການອື່ນຕາມກຳນົດ | ຈຳນວນຄົງທີ່ ຕາມທີ່ຕັ້ງ ແລະ ເນື້ອທີ່ |
| ພາສີນຳເຂົ້າ | ສິນຄ້ານຳເຂົ້າ | 0% – 40% ຕາມແຫຼ່ງກຳເນີດ ແລະ ລະຫັດພາສີ |
ນອກນັ້ນ ຍັງມີອັດຕາອາກອນກຳໄລສະເພາະຂະແໜງການ ຄື: 22% ຢາສູບ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີທາດເຫຼົ້າ, 30% ຄາຊິໂນ, 35% ສຳປະທານບໍ່ແຮ່ ແລະ ສົ່ງອອກແຮ່ທາດ, 10% ບໍລິສັດຈົດທະບຽນໃນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ (10 ປີ), ແລະ 5%–7% ສຳລັບນະວັດຕະກຳ ແລະ ພະລັງງານສະອາດ ພາຍຫຼັງໄລຍະຍົກເວັ້ນ.
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາກອນລາຍໄດ້ ສະບັບໃໝ່ ເລກທີ 88/ສພຊ ລົງວັນທີ 25 ມິຖຸນາ 2025 ໄດ້ທົດແທນກົດໝາຍປີ 2019 ແລະ ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ແຕ່ວັນທີ 1 ກໍລະກົດ 2026. ນີ້ແມ່ນການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຕໍ່ການວາງແຜນອາກອນ ຢູ່ ສປປ ລາວ ໃນປັດຈຸບັນ. ການປ່ຽນແປງຫຼັກ ມີດັ່ງນີ້:
ຈຸດສຸດທ້າຍ ຄວນເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດ. ຕົ້ນທຶນຂອງການບໍ່ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍ ຢູ່ ສປປ ລາວ ບໍ່ໄດ້ຈຳກັດຢູ່ພຽງເລື່ອງເງິນອີກຕໍ່ໄປ.
ວິສາຫະກິດສ່ວນຫຼາຍ ມີພັນທະທັງແບບລາຍເດືອນ, ແບບເປັນງວດ ແລະ ແບບປະຈຳປີ ໃນເວລາດຽວກັນ ຄື:
| ປະເພດອາກອນ / ພັນທະ | ນຳໃຊ້ກັບ / ຄວາມຖີ່ | ອັດຕາຫຼັກ / ກຳນົດເວລາ |
|---|---|---|
| ການແຈ້ງ ແລະ ຈ່າຍອາກອນມູນຄ່າເພີ່ມ | ລາຍເດືອນ | ພາຍໃນວັນທີ 20 ຂອງເດືອນຖັດໄປ |
| ອາກອນຊົມໃຊ້ (ຜູ້ຜະລິດພາຍໃນ) | ລາຍເດືອນ | ພາຍໃນວັນທີ 20 ຂອງເດືອນຖັດໄປ |
| ອາກອນລາຍໄດ້ບຸກຄົນ ທີ່ຫັກຈາກເງິນເດືອນ | ລາຍເດືອນ | ຕາມຮອບເງິນເດືອນ ແລະ ກຳນົດເວລາຂອງກົມສ່ວຍສາອາກອນ |
| ເງິນສົມທົບປະກັນສັງຄົມ | ລາຍເດືອນ | ພາຍໃນວັນທີ 20 ຂອງເດືອນຖັດໄປ |
| ອາກອນຫັກ ນ ທີ່ຈ່າຍ (ເງິນປັນຜົນ, ດອກເບ້ຍ, ຄ່າສິດທິ, ບໍລິການ, ຕ່າງປະເທດ) | ຕາມແຕ່ລະທຸລະກຳ | ພາຍໃນ 15 ວັນປະຕິທິນ ນັບແຕ່ວັນຈ່າຍເງິນ |
| ອາກອນກຳໄລ — ຈ່າຍລ່ວງໜ້າງວດທີໜຶ່ງ | ປະຈຳປີ | ພາຍໃນວັນທີ 20 ກໍລະກົດ |
| ອາກອນກຳໄລ — ຈ່າຍລ່ວງໜ້າງວດທີສອງ | ປະຈຳປີ | ພາຍໃນວັນທີ 31 ທັນວາ |
| ໃບແຈ້ງສະສາງອາກອນກຳໄລປະຈຳປີ | ປະຈຳປີ | ພາຍຫຼັງປິດບັນຊີປີ ພ້ອມບົດລາຍງານການເງິນ |
| ບົດລາຍງານການເງິນປະຈຳປີ ຍື່ນຕໍ່ກົມສ່ວຍສາອາກອນ | ປະຈຳປີ | ພາຍໃນວັນທີ 31 ມີນາ ຂອງປີຖັດໄປ |
| ຜູ້ສະໜອງແພລດຟອມດີຈິຕອນ / ອີຄອມເມີດ ທີ່ບໍ່ມີຖິ່ນຢູ່ລາວ — VAT | ລາຍໄຕມາດ | ຜ່ານລະບົບຈົດທະບຽນ DTax |
ການແຈ້ງອາກອນ ດຳເນີນຜ່ານລະບົບ TaxRIS. ເອກະສານບັນຊີ ຕ້ອງເປັນພາສາລາວ ແລະ ກີບ; ບົດລາຍງານການເງິນສຳເລັດພາຍໃນ 2 ເດືອນ; ເກັບເອກະສານປະກອບຢ່າງໜ້ອຍ 10 ປີ. ຄວນຢືນຢັນວັນທີຕົວຈິງໃນແຕ່ລະປີ ກ່ອນນຳໃຊ້ອ້າງອີງ.
ສຳລັບອາກອນກຳໄລ ຄຳຖາມມັກບໍ່ແມ່ນວ່າ ໄດ້ແຈ້ງລາຍຮັບ ຫຼື ບໍ່ ແຕ່ແມ່ນວ່າ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍນັ້ນ ຫັກໄດ້ ຫຼື ບໍ່. ບັນຫາທີ່ພົບເລື້ອຍ ມີດັ່ງນີ້:
ວິທີແກ້ໄຂ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນລະບຽບພາຍໃນ: ຈັດລະບຽບໃບກຳກັບອາກອນ, ຊ່ອງທາງການຈ່າຍ, ສັນຍາລະຫວ່າງບໍລິສັດໃນເຄືອ ແລະ ຕາຕະລາງກະທົບຍອດກຳໄລບັນຊີກັບກຳໄລທີ່ຕ້ອງເສຍອາກອນ.
ອາກອນຫັກ ນ ທີ່ຈ່າຍ ແມ່ນຈຸດທີ່ວິສາຫະກິດມັກເກີດພັນທະໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ ຍ້ອນພັນທະຢູ່ກັບຜູ້ຈ່າຍເງິນ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ຮັບເງິນ.
ອາກອນຫັກ ນ ພາຍໃນ: 10% ສຳລັບເງິນປັນຜົນ, ດອກເບ້ຍ, ຄ່າບໍລິການ/ທີ່ປຶກສາ, ຄ່າເຊົ່າ ແລະ ຂາຍຊັບສິນ; 5% ຄ່າສິດທິ; 2% ໂອນຮຸ້ນທີ່ບໍ່ຈົດທະບຽນ. ການປ່ຽນແປງຕາມກົດໝາຍ 88/ສພຊ ຄວນສະທ້ອນໃນສັນຍາ ແລະ ຂັ້ນຕອນການຈ່າຍ.
ການຈ່າຍໃຫ້ຜູ້ສະໜອງຕ່າງປະເທດ ທີ່ບໍ່ຈົດທະບຽນຢູ່ລາວ: ອົງປະກອບອາກອນກຳໄລປະມານ 1,4%–6% ບວກ VAT 10% ສຳລັບບໍລິການ — ບໍລິການວິຊາຊີບລວມປະມານ 13%. ຜູ້ຊື້ຢູ່ລາວຮັບຜິດຊອບບໍ່ວ່າຈະຫັກໄວ້ຫຼືບໍ່ — ສັນຍາຕ້ອງລະບຸວ່າລາຄາລວມ ຫຼື ບໍ່ລວມອາກອນຢູ່ລາວ.
ສປປ ລາວ ມີສົນທິສັນຍາຫຼີກເວັ້ນການເກັບອາກອນຊ້ອນກັນ ກັບຫຼາຍປະເທດ. ສິດທິຕາມສົນທິສັນຍາ ຕ້ອງຮ້ອງຂໍ ພ້ອມໜັງສືຢັ້ງຢືນຖິ່ນທີ່ຢູ່ — ຄວນຢືນຢັນກ່ອນຈ່າຍເງິນ.
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການສົ່ງເສີມການລົງທຶນ ໃຫ້ການຍົກເວັ້ນ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນອາກອນກຳໄລ ຕາມຂະແໜງການ, ເຂດ ແລະ ລະດັບການພັດທະນາ ພ້ອມສິດທິເພີ່ມເຕີມໃນເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ແລະ ໂຄງການສຳປະທານ.
ກົດໝາຍ ເລກທີ 88/ສພຊ ກຳນົດວ່າ ທຸລະກຳລະຫວ່າງຄູ່ຮ່ວມທີ່ກ່ຽວພັນ ຕ້ອງປະຕິບັດຕາມຫຼັກການລາຄາຕະຫຼາດຍຸຕິທຳ ແລະ ສະຖານປະກອບການຖາວອນ ຕ້ອງຄິດໄລ່ກຳໄລຄືກັບວິສາຫະກິດເອກະລາດ.
ສຳລັບບໍລິສັດລູກຢູ່ລາວ ຂອງກຸ່ມຕ່າງປະເທດ ເລື່ອງນີ້ມີຜົນຕໍ່ການຊື້ຂາຍໃນເຄືອ, ຄ່າບໍລິຫານ/ບໍລິການ, ຄ່າສິດທິ, ການປັນສ່ວນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ແລະ ເງິນກູ້ລະຫວ່າງກັນ. ຕ້ອງມີສັນຍາເປັນລາຍລັກອັກສອນ, ຫຼັກຖານການບໍລິການຕົວຈິງ, ພື້ນຖານລາຄາສົມເຫດສົມຜົນ ແລະ ຄວາມສອດຄ່ອງລະຫວ່າງສັນຍາ–ໃບບິນ–ບັນຊີ–ໃບແຈ້ງ. ຖ້າຈຳນວນເງິນສຳຄັນ ເອກະສານກຳນົດລາຄາໂອນທີ່ຈັດເຮັດພ້ອມທຸລະກຳ ຄືຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງການສົນທະນາ ກັບ ການຖືກປະເມີນເພີ່ມ.
ກົມສ່ວຍສາອາກອນ ສາມາດກວດກາໃບແຈ້ງພາຍໃນ 3 ສົກປີບັນຊີ; ວິສາຫະກິດຊັບສິນເກີນ 5 ຕື້ກີບ ຖືກເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດ. ການກວດກາປົກກະຕິເກີດພາຍຫຼັງຍື່ນປະຈຳປີ.
ຄ່າປັບໃໝເຂັ້ມງວດ: ຍື່ນ/ຈ່າຍຊັກຊ້າ 0,1%/ມື້; ແຈ້ງບໍ່ຄົບ 30% / 60% / 100% ຕາມຄັ້ງລະເມີດ ພ້ອມອາດປິດກິດຈະການ; ສິດອາຍັດເງິນຝາກທະນາຄານໃນກໍລະນີລະເມີດ.
ຜົນຂອງການກວດກາຂຶ້ນກັບເອກະສານ: ກະທົບຍອດບັນຊີ–ໃບແຈ້ງ, ໃບກຳກັບຮອງຮັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ, ຫຼັກຖານຫັກ ນ ທີ່ຈ່າຍ ແລະ ເອກະສານອະນຸມັດສິດທິ. ຖ້າປະເມີນບໍ່ຖືກ ສາມາດຄັດຄ້ານໄດ້ພາຍໃນກຳນົດເວລາ ບົນພື້ນຖານວິຊາການ.
ການວາງແຜນອາກອນທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນການເຮັດສິ່ງທີ່ຄາດຄະເນໄດ້ໃຫ້ຖືກຕ້ອງແຕ່ຕົ້ນ:
ການວາງແຜນບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງໂຄງສ້າງແບບສ່ຽງໂດຍບໍ່ມີເນື້ອໃນທຸລະກິດ, ລາຄາປອມລະຫວ່າງຄູ່ຮ່ວມທີ່ກ່ຽວພັນ ຫຼື ໃບບິນທີ່ບັນຍາຍສິ່ງທີ່ບໍ່ເກີດຈິງ — ຖານະແບບນັ້ນລົ້ມໃນເວລາກວດກາ ແລະ ຄ່າປັບໃໝສູງ.
LBO ໃຫ້ຄຳປຶກສາແກ່ວິສາຫະກິດລາວ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ມີການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ ຕະຫຼອດວົງຈອນອາກອນ — ຈາກການຈັດໂຄງສ້າງທຸລະກຳກ່ອນເກີດຂຶ້ນ ຈົນເຖິງການຊີ້ແຈງຖານະພາຍຫຼັງຖືກກວດກາ.
ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງພວກເຮົາ: ກົດໝາຍກຳນົດແນວໃດ, ສິ່ງໃດສາມາດພິສູດດ້ວຍເອກະສານໄດ້ ແລະ ວິສາຫະກິດຈະໄດ້ຮັບຫຍັງຈາກການປະຕິບັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ. ຄຳປຶກສາທີ່ບໍ່ສາມາດພິສູດດ້ວຍເອກະສານໄດ້ ບໍ່ແມ່ນຄຳປຶກສາທີ່ພວກເຮົາໃຫ້.
ຄູ່ມືສະບັບນີ້ ເປັນຂໍ້ມູນທົ່ວໄປກ່ຽວກັບກອບກົດໝາຍອາກອນ ຂອງ ສປປ ລາວ ບໍ່ແມ່ນຄຳປຶກສາດ້ານກົດໝາຍ, ອາກອນ ຫຼື ບັນຊີ ສຳລັບກໍລະນີສະເພາະ. ເນື້ອໃນສະທ້ອນສະພາບພາຍຫຼັງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາກອນລາຍໄດ້ ເລກທີ 88/ສພຊ ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ໃນວັນທີ 1 ກໍລະກົດ 2026. ອັດຕາ, ເກນ ແລະ ກຳນົດເວລາ ໄດ້ຮັບການປັບປຸງເປັນແຕ່ລະໄລຍະ — ຄວນກວດສອບຢືນຢັນສະພາບຕົວຈິງກ່ອນນຳໃຊ້ອ້າງອີງ.
ນັດປຶກສາຟຣີກັບທີມ LBO — ກວດສຸຂະພາບອາກອນ, ການແຈ້ງເສຍ ແລະ ວາງແຜນຕາມກົດໝາຍ 88/ສພຊ
