ການກວດສອບບົດລາຍງານການເງິນປະຈຳປີ

1. ການກວດສອບບົດລາຍງານການເງິນປະຈຳປີ ແມ່ນຫຍັງ

ການກວດສອບບົດລາຍງານການເງິນປະຈຳປີ ແມ່ນການກວດກາຢ່າງເປັນເອກະລາດຕໍ່ບົດລາຍງານການເງິນຂອງວິສາຫະກິດ ຄື: ໃບລາຍງານຖານະການເງິນ, ໃບລາຍງານຜົນໄດ້ຮັບຈາກການດຳເນີນທຸລະກິດ, ໃບລາຍງານການປ່ຽນແປງທຶນ, ໃບລາຍງານກະແສເງິນສົດ ແລະ ບົດອະທິບາຍປະກອບ ໂດຍຜູ້ກວດສອບເອກະລາດທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ ແລະ ບໍ່ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງທາງດ້ານຜົນປະໂຫຍດກັບວິສາຫະກິດທີ່ຖືກກວດສອບ.

ຈຸດປະສົງຂອງການກວດສອບ ບໍ່ແມ່ນການເຮັດບັນຊີຄືນໃໝ່ ແລະ ບໍ່ແມ່ນການຢັ້ງຢືນວ່າ ທຸກໆຕົວເລກຖືກຕ້ອງແທ້ຮ້ອຍສ່ວນຮ້ອຍ. ຜູ້ກວດສອບຈະເກັບກຳຫຼັກຖານໃຫ້ພຽງພໍ ແລະ ເໝາະສົມ ເພື່ອສະແດງຄວາມເຫັນວ່າ ບົດລາຍງານການເງິນໂດຍລວມ ມີການສະແດງຂໍ້ມູນທີ່ຂັດຂ້ອງອັນເປັນສາລະສຳຄັນ ບໍ່ວ່າຈະເກີດຈາກການສໍ້ໂກງ ຫຼື ຄວາມຜິດພາດ ຫຼື ບໍ່ ແລະ ໄດ້ນຳສະເໜີຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກອບມາດຕະຖານການລາຍງານການເງິນທີ່ນຳໃຊ້. ນີ້ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ.

ຄຸນຄ່າຂອງການກວດສອບ ແມ່ນການປ່ຽນຂໍ້ມູນທີ່ຜູ້ບໍລິຫານຢືນຢັນເອງ ໃຫ້ກາຍເປັນຂໍ້ມູນທີ່ ທະນາຄານ, ນັກລົງທຶນ, ຜູ້ຖືຮຸ້ນ, ຜູ້ໃຫ້ກູ້ຢືມ ແລະ ອົງການສ່ວຍສາອາກອນ ສາມາດເຊື່ອຖືໄດ້. ຜູ້ບໍລິຫານຍັງຄົງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການສ້າງບົດລາຍງານການເງິນ; ຜູ້ກວດສອບຮັບຜິດຊອບພຽງແຕ່ຄວາມເຫັນທີ່ສະແດງອອກ.

2. ຜູ້ໃດຕ້ອງໄດ້ຮັບການກວດສອບ ຢູ່ ສປປ ລາວ

ຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການກວດສອບເອກະລາດ ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການບັນຊີ, ການກວດສອບເອກະລາດປະຈຳປີ ແມ່ນພັນທະບັງຄັບສຳລັບ:

• ວິສາຫະກິດຜົນປະໂຫຍດສາທາລະນະ — ລວມທັງ ທະນາຄານ, ປະກັນໄພ ແລະ ບໍລິສັດຈົດທະບຽນໃນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບ
• ລັດວິສາຫະກິດ ແລະ ວິສາຫະກິດປະສົມທີ່ລັດຖືຮຸ້ນ
• ວິສາຫະກິດທີ່ມີການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ ຫຼື ວິສາຫະກິດຕ່າງປະເທດ ທີ່ດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ ສປປ ລາວ
• ໂຄງການທີ່ນຳໃຊ້ທຶນກູ້ຢືມ ຫຼື ທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າຈາກຕ່າງປະເທດ ຊຶ່ງສັນຍາໃຫ້ທຶນກຳນົດໃຫ້ມີການກວດສອບ
• ວິສາຫະກິດຂະໜາດໃຫຍ່ ທີ່ມີຊັບສິນລວມເກີນເກນທີ່ກະຊວງການເງິນກຳນົດ (ໂດຍທົ່ວໄປ ຊັບສິນລວມເກີນ 50 ຕື້ກີບ)

ວິສາຫະກິດຈຳກັດອື່ນໆ ອາດຮັບການກວດສອບດ້ວຍຄວາມສະໝັກໃຈ ຫຼື ຍ້ອນຜູ້ຖືຮຸ້ນ, ຜູ້ໃຫ້ກູ້ຢືມ, ອົງການອອກໃບອະນຸຍາດ ຫຼື ບໍລິສັດແມ່ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີ. ໃນຄວາມເປັນຈິງ ຫຼາຍວິສາຫະກິດທີ່ຍັງບໍ່ທັນຮອດເກນ ກໍຍັງເຮັດການກວດສອບ ຍ້ອນທະນາຄານ ແລະ ນັກລົງທຶນ ຮຽກຮ້ອງເອົາບົດລາຍງານທີ່ຜ່ານການກວດສອບແລ້ວ.

3. ລະບຽບການທີ່ນຳໃຊ້ໃນການກວດສອບ

ມີສອງກອບລະບຽບການທີ່ຕ່າງກັນ ຊຶ່ງຄວນແຍກໃຫ້ຈະແຈ້ງ.

4. ສິ່ງທີ່ກະຊວງການເງິນຮຽກຮ້ອງຕໍ່ເອກະສານບັນຊີຂອງທ່ານ

ພັນທະຫຼາຍຢ່າງແມ່ນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງວິສາຫະກິດເອງ — ຈຸດອ່ອນຢູ່ນີ້ ແມ່ນສາເຫດຫຼັກຂອງຄວາມຊັກຊ້າ ແລະ ຄວາມເຫັນແບບມີເງື່ອນໄຂ:

• ເອກະສານບັນຊີ ຕ້ອງຈັດເຮັດເປັນພາສາລາວ ແລະ ເປັນສະກຸນເງິນກີບ (ເວັ້ນເສຍແຕ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ)
• ບົດລາຍງານການເງິນປະຈຳປີ ຕ້ອງສຳເລັດພາຍໃນສອງເດືອນຫຼັງປິດບັນຊີ (1 ມັງກອນ – 31 ທັນວາ)
• ບົດລາຍງານການເງິນ (ພ້ອມບົດກວດສອບ ຖ້າຕ້ອງມີ) ຕ້ອງຍື່ນຕໍ່ກົມສ່ວຍສາອາກອນ ພ້ອມສະສາງອາກອນກຳໄລປະຈຳປີ — ປົກກະຕິພາຍໃນ 31 ມີນາ
• ເອກະສານບັນຊີ ແລະ ເອກະສານປະກອບ ຕ້ອງເກັບຮັກສາໄວ້ຢ່າງໜ້ອຍ ສິບປີ
• ການຍື່ນຊັກຊ້າ ປັບໃໝ 0,1% ຕໍ່ມື້; ການແຈ້ງບໍ່ຄົບຖ້ວນ ປັບໃໝ 30%–100% ຕາມການລະເມີດຊ້ຳ

5. ຂັ້ນຕອນການກວດສອບ — ຫ້າໄລຍະ

1. 1

   ໄລຍະທີ 1 — ການຮັບງານ ແລະ ໜັງສືຕົກລົງຮັບການກວດສອບ

   ກ່ອນຮັບງານ ຜູ້ກວດສອບຈະປະເມີນຄວາມເປັນເອກະລາດ ແລະ ຄວາມສ່ຽງໃນການຮັບລູກຄ້າ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງອອກໜັງສືຕົກລົງຮັບການກວດສອບ ຊຶ່ງກຳນົດຂອບເຂດ, ກອບມາດຕະຖານ, ຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ກຳນົດເວລາ ແລະ ຄ່າບໍລິການ. ໜັງສືສະບັບນີ້ ຖືເປັນສັນຍາ.

2. 2

   ໄລຍະທີ 2 — ການວາງແຜນ ແລະ ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ

   ຜູ້ກວດສອບເຂົ້າໃຈວິສາຫະກິດ, ຂະແໜງທຸລະກິດ, ສະພາບແວດລ້ອມດ້ານລະບຽບການ ແລະ ລະບົບຄວບຄຸມ, ກຳນົດລະດັບສາລະສຳຄັນ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຂອງການສະແດງຂໍ້ມູນທີ່ຂັດຂ້ອງ. ຕາມ ISA ຕ້ອງສົມມຸດວ່າມີຄວາມສ່ຽງການສໍ້ໂກງໃນການຮັບຮູບລາຍຮັບ.

3. 3

   ໄລຍະທີ 3 — ວຽກງານໄລຍະກາງ ແລະ ການທົດສອບລະບົບຄວບຄຸມ

   ທົດສອບລະບົບຄວບຄຸມພາຍໃນ (ຖ້າຈະອີງໃສ່), ຕິດຕາມຂະບວນການຫຼັກ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມກວດນັບສິນຄ້າຄົງຄັງໃນທ້າຍປີ.

4. 4

   ໄລຍະທີ 4 — ການກວດສອບເນື້ອໃນ (ລົງພາກສະໜາມ)

   ເກັບກຳຫຼັກຖານຕົ້ນຕໍ: ກະທົບຍອດ, ຢືນຢັນຍອດກັບທະນາຄານ/ລູກຄ້າ/ຜູ້ສະໜອງ, ທົດສອບການຕັດຍອດ, ກວດຊັບສິນຄົງທີ່, ກວດພາສີ ແລະ ວິເຄາະປຽບທຽບ. ໃນ ສປປ ລາວ ມັກລວມການກະທົບຍອດບັນຊີກັບໃບແຈ້ງອາກອນ.

5. 5

   ໄລຍະທີ 5 — ການສະຫຼຸບ ແລະ ການອອກບົດລາຍງານ

   ປະເມີນຂໍ້ຂັດຂ້ອງທີ່ຍັງບໍ່ແກ້, ປະເມີນ going concern, ກວດເຫດການພາຍຫຼັງປິດບັນຊີ, ຂໍໜັງສືຢືນຢັນຈາກຜູ້ບໍລິຫານ ແລະ ກອງປະຊຸມສະຫຼຸບກ່ອນລົງລາຍເຊັນ.

6. ສິ່ງທີ່ທ່ານຈະໄດ້ຮັບ

• ບົດລາຍງານຜູ້ກວດສອບເອກະລາດ ພ້ອມຄວາມເຫັນ ແລະ ບົດລາຍງານການເງິນທີ່ຜ່ານການກວດສອບ (ISA 700)
• ໜັງສືແຈ້ງຂໍ້ສັງເກດຕໍ່ຜູ້ບໍລິຫານ ພ້ອມຂໍ້ສະເໜີແນະ
• ບົດສະຫຼຸບການປັບປຸງບັນຊີ ແລະ ຂໍ້ຂັດຂ້ອງທີ່ຍັງບໍ່ແກ້
• ຊຸດເອກະສານພາສາລາວ ສຳລັບຍື່ນຕໍ່ກົມສ່ວຍສາອາກອນ (ຖ້າຕ້ອງການ)

ຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ກວດສອບ ມີສີ່ຮູບແບບ: ບໍ່ມີເງື່ອນໄຂ (clean), ມີເງື່ອນໄຂ (qualified), ກົງກັນຂ້າມ (adverse) ແລະ ປະຕິເສດການສະແດງຄວາມເຫັນ (disclaimer). ເລື່ອງສຳຄັນແຕ່ບົດລາຍງານຍັງຖືກຕ້ອງ ອາດເພີ່ມວັກເນັ້ນເລື່ອງສຳຄັນ.

7. ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ້ບໍລິຫານ

ວິສາຫະກິດ ເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການສ້າງບົດລາຍງານການເງິນ, ລະບົບຄວບຄຸມພາຍໃນ, ຄວາມຄົບຖ້ວນຂອງເອກະສານ, ການເຂົ້າເຖິງພະນັກງານ/ເອກະສານໃນເວລາລົງພາກສະໜາມ ແລະ ການລົງລາຍເຊັນໃນໜັງສືຢືນຢັນ. ການຈຳກັດການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ ຈະສະທ້ອນໃນຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ກວດສອບ.

8. ຕາຕະລາງເວລາໂດຍປະມານ (ປິດບັນຊີ 31 ທັນວາ)

ວິສາຫະກິດ SME ທີ່ມີເອກະສານຄົບຖ້ວນ ໂດຍທົ່ວໄປໃຊ້ເວລາກວດສອບປະມານ 3–6 ອາທິດ; ກຸ່ມບໍລິສັດ, ທະນາຄານ ແລະ ກວດສອບປີທຳອິດ ໃຊ້ເວລາດົນກວ່າ.

9. LBO ຊ່ວຍທ່ານໄດ້ແນວໃດ

LBO ເຮັດວຽກກັບການກວດສອບຈາກສອງດ້ານ — ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານກຽມພ້ອມກ່ອນການກວດສອບ ແລະ ໃຫ້ການກວດສອບດຳເນີນໄປຢ່າງວ່ອງໄວ:

• ກວດຄວາມພ້ອມກ່ອນການກວດສອບ — ວິເຄາະບັນຊີ, ການກະທົບຍອດ, ຊັບສິນຄົງທີ່, ສິນຄ້າຄົງຄັງ ແລະ ຖານະພາສີ
• ກຽມແຟ້ມເອກະສານກວດສອບໃຫ້ຄົບ — ຕາຕະລາງສະຫຼຸບ, ການກະທົບຍອດ ແລະ ໜັງສືຢືນຢັນຍອດ
• ແປງ ແລະ ນຳສະເໜີບົດລາຍງານຕາມ LFRS/IFRS ລວມບົດອະທິບາຍ
• ກະທົບຍອດບັນຊີກັບໃບແຈ້ງອາກອນ ແລະ ຄິດໄລ່ອາກອນເລື່ອນຮັບຮູ້
• ເປັນຈຸດປະສານງານໃນເວລາລົງພາກສະໜາມ ແລະ ປຶກສາການປັບປຸງບັນຊີ
• ຕິດຕາມໜັງສືແຈ້ງຂໍ້ສັງເກດ — ແປເປັນແຜນແກ້ໄຂທີ່ມີຜູ້ຮັບຜິດຊອບ
• ຊ່ວຍຍື່ນເອກະສານຕໍ່ກົມສ່ວຍສາອາກອນ ພາຍໃນກຳນົດເວລາ

ໃນກໍລະນີທີ່ຕ້ອງມີຄວາມເຫັນຂອງຜູ້ກວດສອບເອກະລາດ, LBO ຍັງຊ່ວຍຄັດເລືອກບໍລິສັດກວດສອບທີ່ມີໃບອະນຸຍາດ — ໂດຍແຍກບົດບາດໃຫ້ຈະແຈ້ງ: ບໍລິສັດທີ່ຈັດເຮັດ/ໃຫ້ຄຳປຶກສາບັນຊີ ບໍ່ສາມາດເປັນຜູ້ລົງລາຍເຊັນຄວາມເຫັນກວດສອບເອກະລາດຕໍ່ບັນຊີດຽວກັນ.